Returning Home, John Lawrence, yılı bilinmiyor.

“Doğduğum ev artık yavrusunu tanımayan bir hayvan gibi bakıyor uzaklara” Geçiyordum Uğradım, Murathan Mungan

Göç yeni bir hayata başlangıç olduğu kadar, o ana kadarki tüm hayatımızı da bir biçimde geride bırakmaktır.

Bavulumuzda sığdırabildiğimiz kadar kişisel eşya ve belleğimizde irili ufaklı pek çok anıyla beraber, hayalini kurduğumuz ama aslında hiç de “bizim olmayan” bir yurda adım atarız. Ve ardından, çok kısa bir süre sonra başlayan bir yas süreci…

Yas, yaşadığımız kayıplar karşısında bir içe çekilme ve acımızı duygu ve davranışsal olarak yaşama dönemidir. Ve muhtemelen ilk defa karşımıza çıkmıyordur. Yaşam, getirilerin yanı sıra kayıpların da çokça olduğu bir örüntüdür ve biz bu örüntüde mutluluk ile keder arasında salınıp durmaya aslında alışkınızdır.

Alışkın olmadığımız şey, göç etme motivasyonlarımız farklı olsa da, hepimizin “büyük umutlarla” başladığı göç serüveninde kayıp duygusunun ve ardından beliren yasın bu sefer hiç beklemediğimiz yerden gelmesidir.

Kayıplarımızın çokluğu da göçmenliğin yasını derinleştirir: ailemiz, arkadaşlarımız, evimiz, mahallemiz, şehrimiz, ülkemiz… Özlenecek ve yokluğuna katlanacak sevgi nesneleri çoğaldıkça yeni ülkedeki umut dolu planlarımız anlamını yitirme noktasına gelir.

Yeni ülkeye yönelik ilgimiz azalır ve geçmişte yaşamaya başlarız. Geride bıraktıklarımıza yönelik suçluluk duyguları ve eski ülkemize “bir gün” dönmenin düşleri benliğimizi doldurur.

Göçmenlerle yaptığım terapi çalışmalarında en çok doğduğumuz ve çocukluğumuzun geçtiği evlere ve mekanlara yönelik kaybın yasının yaşandığını gözlemlediğimi söylemeliyim: “Annemizden” doğduğumuz “baba evimizin” kaybı.

Yeni ülkede, adeta yeniden bir doğum gerçekleşirken göçmen kişi, “ilk” doğumuna ve varoluşuna dair kayıp nesnelerinin hüznünü çokça yaşamaktadır. Zira bu sefer, o yeni ülkede “kendi kendini” doğurması ve evini “kendi” inşa etmesi gerekmektedir.

Ya da Murathan Mungan’ın “Geçiyordum Uğradım” şiirindeki dizeleri gibi “doğduğum(uz) ev artık yavrusunu tanımayan bir hayvan gibi bakıyor(dur) uzaklara”.

Kaynakça:

Mungan, M. (1992). Yaz geçer. Metis Yayınları. 11. Basım: İstanbul 1999.